Bisdak Words

Panagana

Panagana (n), pasabot ani, magandam ta sa unsay umaabot. Means, to anticipate and be ready for what might come.

Managana (v), sometimes interchange with Panagana, depending on how the statement is composed.

Sample:

Panagana ning atong buhaton kung unsay epekto sa gubat sa middle east (Let’s be ready whatever the consequences of this war in middle east)

Managana ta kay wa ta katag-an sa mahitabo (Let’s be ready, we don’t know what will happen)

Digamo

Digamo or pag-digamo (v) diha is almost lost Bisaya word nga ang pasabot, paninguha diha, paningkamot diha which in english means do (extra) effort to achieve something or whatever you need to finis (maybe now or in the future)

Sample:

Pag-digamo dihag imo para makakaon (Do some effort so you can eat)

Pag-digamo diha para maabot nimo ang kalampusan sa kinabuhi (Do effort on your studies so you will be successful in the future)

Another lalum word: Panigmot; Paghago

Takna

Dili gyud hinuon kaayo ni lawom ang word nga takna kay makadungog pa man hinuon ta karon labi na sa radyo, ang atong takna karon kay.. alas otso sa gabii.

Takna, unsa diay ning takna, sa wa pa kahibaw? Takna is oras. Unsay takna karon or unsang taknaa na karon.. unsay oras na karon or unsang orasa na karon.

Barumbado

Barumbado another word sa istambay, pero worse ang Barumbado kay istambay pa, ngita pa gyud ug gubot. Palahubog, way trabaho, bardagol.. murag catch all word ni sa bisaya nga pasabot sa english, bastard.

Sample:

Pagka barumbado gyud sa anak sa among silingan (Our neighbor’s son is a bastard)

Gwapo unta barumbado lang (He’s handsome only that he’s a bastard)

Bani

Bani usually refering to “bani sa saging” mao ni ang brown na (laya nga outer cover) nga panit sa punuan sa saging. Ang uban ani kay himuon nga project sa mga istudyante, mga native arts – meaning, ang mga gamit gikan sa tanom (plant) or buwak nga gikan sa palibot.

Sample:

Pagkuha ug bani kay atong gamiton sa decoration (Get some dried/brown banana stalk that we can use for a native style decoration)

Bagani

Bagani, pasabot sa bagani sa bisaya kay manggugubat (warrior), taga protekta (protector), hero (bayani).

Sample:

Ikaw ang akong bagani (You are my hero)

Taliwala

Ang taliwala nga bisaya word nagpasabot nga tunga (middle). Ang common word na nga gigamit karon nga panahon kay ang “tunga”.

Sample:

Lig-on pa gihapon ang pagtoo sa Ginoo bisan pa man sa kalisod nga nahiaguman (Still have a strong belief in God even in the middle of difficulties experienced)